Usta öykü yazarı Fakir Baykurt’un altmışlı yılların sonunda, sanırım altmışdokuz yılında “Sınırdaki Ölü” adında bir kitabı yayınlanmıştı. Fakir Baykurt, Antep’in bir ilçesinde öğretmenlik yaptığı yıllarda gözlemlediği bazı çarpıcı olayları otuza yakın öykü olarak bu kitabında toplamış ve başka ödüllerin yanında o günün TRT’sinden bile ödül almıştı.
Lise öğrencisi olduğum o yıllarda Fakir’in bu kitabını okuduğumda, anlatılanlara inanmamıştım. Özellikle “Sınırdaki Ölü” öyküsü abartılı bir dram gibi gelmişti bana. Nasıl olurdu da bir baba, cesedi önüne konulan evladı için; “Bilmirem kimdir, heç tanımirem!...” diyebilirdi!
Bu öyküyü okuyamamışlar veya okuyup da unutmuş olanlar için kısaca özetleyeyim. Suriye sınırındaki mayın tarlalarında öldürülen genç bir adamın aile bireylerini bulmaya çalışıyor jandarma. Karakollara alınıp işkencelerden geçirilmek istemeyen cenaze sahipleri de cenazeyi sahiplenmiyorlar.
Sonraki yıllarda askerlerin “cumhuriyetini” tanımaya başlayınca, radikal milliyetçilik hastalığından kendisini kuruyabilmiş bu harika edebiyatçının çırpınışlarını da anlamaya başladım.
Ne garip değil mi, bir baba; “Niye öldürdünüz evladı mı, niye böyle parçaladınız oğlumu?..” diyemediği gibi, başına gelecek başka belalardan korktuğu için çocuğunun cesedini bile sahiplenemiyor.
Haziran ayının ortalarında beri, inanılmaz boyutlarda, benzeri gariplikte bir başka olay daha yaşanıyoruz Türkiye’de. Bir memur amirini al aşağı edecek hazırlıklar yapıyor veya kendi otorite sahasında yapılan bu hazırlıklara adeta göz yumuyor. En iyi bildiği işlerden biri bu çünkü.Daha önce selefleri müteaddit defalar yapmışlar ve her seferinde de mizanları itibariyle başarı elde etmişler.
Bu kez nasıl olduysa, amir memuru suçüstü yapıyor. Traji komik gelişmeleri sizler de izliyorsunuz herhalde. Beklenmedik bir tepkiyle karşılaşan memur şaşkınlık içinde. Önce, “ümmeti” bildiği halka sesleniyor ve sanki “Ben bunu bitirmek istiyorum ama görüyorsunuz karşı çıkıyor, direniyor, yoruyor beni!...” diye şikayet ediyor. Sonra, destek bulamadığını görünce minareye kılıf aramaya başlıyor.
Sizleri bilmem ama benim bu gelişmelerden çıkarabildiğim “Kıssadan Hisse” sonuç şöyle:
Fakir Baykurt’un “Sınırdaki Ölü” kitabının yayınlanmasından kırk yıl sonra, demokrasi ve hukuk adına hâlâ hiçbir şey değişmemiş ülkemizde. Amir’in memura hesap soramadığı gerçeği bir yana, memur, amire bu bilgileri sızdıranın peşinde. Hazırlanan, demokrasi ve hukuk dışı tertipin içeriğiyle ilgilenmek umurunda bile değil. Umurunda değil çünkü; darbe hazırlığı yapmak ve fırsat ve uygun ortam bulduğunda, yaptığı veya yaptırdığı hazırlıkları hayata geçirmek müktesep hakkı gibi geliyor kendisine.
Anlıyor musunuz şimdi, neden nitelikli bir demokrasi yerleşmiyor ülkemize, neden biz de bir hukuk devleti olamiyoruz?
Not:
Bu ara, iki hafta önce yeni bir kitabım yayınlandı. Güneş Medya Grubu’na, haber portallerinde ‘Esir Kampının Su Taşıyıcısı’ adlı kitabımı anons ettikleri için teşekkür ediyorum. Kitaplarımın getirileriyle yaşayan biri değilim ama ben de her yazan gibi, kitaplarımın okunmasını istiyorum.
Muharrem Kaya
